ความท้าทายใหม่ด้านการซีลในรถยนต์พลังงานไฮโดรเจนรุ่นใหม่
การเปลี่ยนแปลงของแรงดันการซึมผ่าน อุณหภูมิ และองค์ประกอบทางเคมีของวัสดุ ส่งผลต่อความต้องการของวัสดุอีลาสโตเมอร์ในรถยนต์ไฮโดรเจนอย่างไร
ความท้าทายในการปิดผนึกไฮโดรเจนเกิดจากสภาพแวดล้อมการใช้งานที่แตกต่างกัน ระบบจัดเก็บและส่งไฮโดรเจนประกอบด้วยก๊าซอัด วาล์ว และการลดแรงดัน ในขณะที่ชุดเซลล์เชื้อเพลิงต้องแยกไฮโดรเจน อากาศ และสารหล่อเย็นผ่านเซลล์ที่ซ้ำกันหลายเซลล์ วัสดุที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่หนึ่งอาจไม่เหมาะสมสำหรับอีกพื้นที่หนึ่ง
ด้วยเหตุนี้ ซีลสำหรับรถยนต์เซลล์เชื้อเพลิงไฮโดรเจนจึงต้องได้รับการออกแบบให้เหมาะสมกับความต้องการของแต่ละส่วนของรถยนต์โดยเฉพาะ การเชื่อมต่อแต่ละจุดควรระบุขีดจำกัดด้านแรงดัน อุณหภูมิ สารเคมี การเคลื่อนที่ และการรั่วไหลไว้อย่างชัดเจน การพึ่งพาเพียงแค่สัญลักษณ์ความเข้ากันได้กับ H₂ เพียงอย่างเดียว อาจทำให้มองข้ามความแตกต่างที่สำคัญ ตั้งแต่ปะเก็นชุดเซลล์เชื้อเพลิงไปจนถึงซีลวาล์วแรงดันสูง
มาตรฐานใหม่สะท้อนให้เห็นถึงระบบส่วนประกอบที่มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น
มาตรฐาน ISO 19887-1:2024 อ้างอิงถึงชิ้นส่วนระบบเชื้อเพลิงไฮโดรเจนอัดที่ผลิตขึ้นใหม่สำหรับยานพาหนะทางบก ซึ่งได้แก่ วาล์ว หัวฉีด ตัวควบคุม เซ็นเซอร์ ท่อส่ง ตัวกรอง ข้อต่อ และอื่นๆ โดยพิจารณาถึงระดับความดันสูงถึง 70 MPa ซึ่งถือว่ามีความท้าทายด้านความดันสูงมาก และมาตรฐานนี้รับรองคุณภาพของชิ้นส่วนต่างๆ ตามแบบชิ้นส่วนที่ใช้งานจริง
เนื่องจากมาตรฐานนี้พิจารณาถึงความปลอดภัยและฟังก์ชันการทำงานในระดับชิ้นส่วน จึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจในฐานะแนวทางปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม มันยังห่างไกลจากกฎทองคำสำหรับไฮโดรเจน และยังมีระบบยานยนต์บางอย่างที่ได้รับการควบคุมอยู่แล้วซึ่งมาตรฐานนี้ไม่ได้นำมาพิจารณา กฎระเบียบหลักที่ใช้บังคับและประเภทของชิ้นส่วนยังคงต้องได้รับการกำหนดให้ชัดเจนต่อไป

การซึมผ่านและการรั่วไหลเป็นเรื่องที่แยกจากกัน
โมเลกุลไฮโดรเจนสามารถแทรกซึมเข้าไปในโพลิเมอร์หลายชนิด การซึมผ่านเป็นกระบวนการเคลื่อนที่ ในขณะที่การรั่วไหลอาจเกิดขึ้นพร้อมกันหากมีรอยเสียหายหรือการอัดแน่นที่ไม่ดีที่บริเวณรอยต่อ แม้แต่ค่าการซึมผ่านของวัสดุที่ต่ำมากก็ไม่สามารถแก้ไขร่องที่เจียรไม่ดี ข้อต่อที่เป็นรอยขีดข่วน หรือรอยตัดในการประกอบได้
จำเป็นต้องใช้ซีลไฮโดรเจนแรงดันสูงเพื่อรักษาการสัมผัสไว้ได้ไม่ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงแรงดันหรือการเคลื่อนที่ของฮาร์ดแวร์อย่างไรก็ตาม ความแข็งและความขนาดจะขึ้นอยู่กับอุณหภูมิที่ใช้ในการเติมและการลดแรงดัน แผนการตรวจสอบความถูกต้องต้องกำหนดอัตราการรั่วไหลของระบบทั้งหมดที่จุดแรงดันและอุณหภูมิต่างๆ ที่ต้องการ
ASTM D1434 เป็นมาตรฐานหนึ่งที่กำหนดการส่งผ่านก๊าซผ่านฟิล์มและแผ่นพลาสติกภายใต้สภาวะควบคุม มาตรฐานนี้ใช้ได้ดีเมื่อเปรียบเทียบวัสดุ และชิ้นงานทดสอบแบบแบนไม่ได้หมายความถึงประสิทธิภาพของซีลจริง เช่น โอริง ปะเก็นแบบยึดติด หรือที่นั่งวาล์ว ซีลนั้นยังคงรวมถึงรูปทรงเรขาคณิตและสภาพพื้นผิวสุดท้ายด้วย
ความผันแปรของความเร็วในการเปลี่ยนแปลงความดันอาจส่งผลกระทบต่อความสมบูรณ์ของวัสดุ
เมื่อก๊าซภายใต้ความดันเข้าไปในวัสดุอีลาสโตเมอร์ หากปล่อยความดันเร็วเกินไป ก๊าซที่ถูกกักอยู่ภายในวัสดุจะขยายตัวและไม่สามารถระบายออกได้ทันเวลา การเปลี่ยนแปลงความดันดังกล่าวอาจส่งผลให้เกิดฟองอากาศบนพื้นผิว รอยแตกภายในวัสดุ หรือความเสียหายที่พื้นผิวได้ ความเสี่ยงนี้ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของพอลิเมอร์ ระดับความดัน อุณหภูมิ ระยะเวลาการสัมผัส และความเร็วในการลดความดันเป็นอย่างมาก
นอกเหนือจากการใช้งานกับไฮโดรเจนแล้ว วัสดุอีลาสโตเมอร์จะต้องได้รับการประเมินสำหรับการใช้งานภายใต้รอบแรงดันที่แตกต่างกัน นอกเหนือจากการทดสอบการแช่เพียงครั้งเดียว
มีการระบุว่าชิ้นส่วนยานยนต์สามารถผ่านวัฏจักรการเติม การทำงาน และการหยุดทำงานซ้ำแล้วซ้ำเล่า สิ่งสำคัญที่ควรทราบคือ นอกเหนือจากแรงดันสูงสุดแล้ว ลำดับ ระยะเวลาที่อยู่ในระบบ และความเร็วของการเปลี่ยนแปลงแรงดันก็อาจมีผลกระทบอย่างมากเช่นกัน
กระทรวงพลังงานของสหรัฐฯ ระบุว่า ในการศึกษาความน่าเชื่อถือของเครื่องอัดอากาศไฮโดรเจนที่ใช้ซีลพลาสติกและอีลาสโตเมอร์ พบว่าความเสียหายของซีลเกิดจากการอิ่มตัวของไฮโดรเจนและการสึกหรอจากการเสียดสี
โครงการดังกล่าวซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจากภาครัฐ มุ่งเน้นไปที่โครงสร้างพื้นฐานด้านไฮโดรเจน ไม่ใช่โครงการรถยนต์ Yida แม้ว่ากลไกความล้มเหลวที่ระบุในสถานการณ์แรงดันสูงเคลื่อนที่แบบปิดจะคล้ายคลึงกันก็ตาม
ลักษณะทางเคมีที่แตกต่างกันของชุดเซลล์เชื้อเพลิง
กระทรวงพลังงานสหรัฐฯ ระบุว่า ปะเก็นในชุดเซลล์เชื้อเพลิงไม่เพียงแต่มีหน้าที่ในการแยกแผ่นขั้วคู่ที่อยู่ติดกันไม่ให้ก๊าซรั่วซึมเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนที่สามารถระบายความร้อนได้อีกด้วย นอกจากนี้ ซีลขนาดเล็กมากเหล่านี้ยังต้องจัดการกับการรั่วซึมข้ามโดยไม่ทำให้การอัดตัวของชุดเซลล์เชื้อเพลิงหรือค่าความคลาดเคลื่อนในการผลิตเสียหาย
ปะเก็นชุดเซลล์เชื้อเพลิงสามารถทนต่อสภาวะที่เป็นกรดสูงมาก น้ำ ความร้อน และสารเคมีผสมอื่นๆ จากชิ้นส่วนที่อยู่ใกล้เคียงได้ สารใดๆ ที่รั่วไหลหรือเสื่อมสภาพอาจทำปฏิกิริยากับชิ้นส่วนที่อยู่ใกล้เคียงได้
การคัดกรองวัสดุเป็นสิ่งสำคัญและควรพิจารณาทั้งการรักษาคุณสมบัติการปิดผนึกและการปนเปื้อนที่อาจเกิดขึ้นในระบบทางเคมีไฟฟ้า
โครงการ Freudenberg-NOK ที่ได้รับการสนับสนุนจาก ADOE ได้สร้างอีลาสโตเมอร์แบบพิเศษสำหรับซีลเซลล์เชื้อเพลิง PEM เนื่องจากซีลแบบเดิมอาจแตกและปล่อยสารประกอบไปยังส่วนอื่นๆ นี่เป็นตัวอย่างของการพัฒนาสาธารณะโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ไม่ใช่การวิจารณ์สูตรซิลิโคนทุกสูตรหรือการออกแบบยานยนต์ในปัจจุบัน
รูปทรงที่บางยิ่งทำให้ปัญหาเรื่องความคลาดเคลื่อนเด่นชัดขึ้น
ซีลแบบเรียงซ้อนมักจะซ้ำกันรอบๆ บริเวณที่มีการไหลและช่องทางต่างๆ ความหนาที่แตกต่างกันเล็กน้อยอาจเปลี่ยนแรงอัดเฉพาะที่เมื่อมีการยึดส่วนต่อประสานหลายร้อยชิ้นเข้าด้วยกัน เศษวัสดุที่เหลือจากการขึ้นรูป ความไม่ตรงกันของแม่พิมพ์ และความเรียบของแผ่นที่ไม่สม่ำเสมอ อาจสร้างช่องทางให้ก๊าซหรือสารหล่อเย็นไหลผ่านได้ แม้ว่าวัสดุโดยรวมจะตรงตามข้อกำหนดก็ตาม
ปะเก็นชุดเซลล์เชื้อเพลิงอาจขึ้นรูปแยกต่างหาก ฉีดขึ้นรูป หรือเชื่อมติดกับชิ้นส่วนอื่น แต่ละวิธีมีการควบคุมที่แตกต่างกันในเรื่องตำแหน่ง การอบแห้ง การยึดเกาะ และความสะอาดของพื้นผิว ตัวอย่างที่ใช้ในการตรวจสอบควรแสดงถึงกระบวนการผลิตที่ตั้งใจไว้
กลุ่มวัสดุต้องการหลักฐานในระดับสารประกอบ
FKM, EPDM, ซิลิโคน และตระกูลอีลาสโตเมอร์อื่นๆ อาจถูกนำมาพิจารณาใช้ในระบบไฮโดรเจนได้ แต่ชื่อของพอลิเมอร์เพียงอย่างเดียวไม่สามารถบ่งชี้ความเหมาะสมได้ สารเติมแต่ง สารเพิ่มความยืดหยุ่น ระบบการบ่ม และกระบวนการผลิต ล้วนส่งผลต่อการซึมผ่าน การสกัด การตอบสนองต่ออุณหภูมิต่ำ และความต้านทานต่อการเปลี่ยนแปลงความดัน
วัสดุอีลาสโตเมอร์สำหรับงานที่เกี่ยวข้องกับไฮโดรเจนจำเป็นต้องเข้ากันได้กับสารหล่อลื่นในการประกอบและสารตกค้างจากการทำความสะอาด สารหล่อลื่นอาจช่วยลดความเสียหายจากการติดตั้ง แต่ก็อาจเปลี่ยนแปลงการบวมหรือการซึมผ่านได้ สารใดๆ ที่ตกค้างอยู่ที่บริเวณรอยต่อควรได้รับการตรวจสอบด้วย
มาตรฐานกำหนดอะไรบ้าง และมาตรฐานไม่ได้กำหนดอะไรบ้าง
ตัวอย่างเช่น มาตรฐาน ISO 19887-1 กำหนดข้อกำหนดสำหรับส่วนประกอบต่างๆ เช่น ชิ้นส่วนของระบบเชื้อเพลิงไฮโดรเจนอัดที่กำหนดไว้
โดยทั่วไป คุณภาพเชื้อเพลิงไฮโดรเจนนั้นถูกกำหนดโดยมาตรฐาน ISO 14687 เอกสารมาตรฐานดังกล่าวข้างต้นมีส่วนช่วยในการสร้างกรอบระบบ แต่การอนุมัติวัสดุสำหรับซีลของยานพาหนะแต่ละคันนั้นเป็นความรับผิดชอบของแต่ละบุคคล
มาตรฐาน ASTM D471 ให้ข้อมูลเปรียบเทียบในกรณีที่สัมผัสกับของเหลว ในขณะที่มาตรฐาน ASTM D412 กำหนดคุณสมบัติแรงดึง ผลลัพธ์ที่ได้สามารถนำมาใช้เพื่อให้แน่ใจว่าสารประกอบนั้นได้รับการควบคุมอย่างดี อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์เหล่านี้ไม่สามารถแสดงให้เห็นถึงการซึมผ่านของไฮโดรเจน หรือความต้านทานต่อการลดความดันก๊าซอย่างรวดเร็ว หรือการรั่วไหลจากรอยต่อในรูปแบบต่างๆ หรือความทนทานของชุดประกอบได้
การปิดผนึกไฮโดรเจนเป็นปัญหาที่ท้าทาย ซึ่งต้องแก้ไขในระดับส่วนประกอบโดยใช้การทดสอบเท่านั้น การทดสอบวัสดุเป็นเพียงข้อมูลป้อนเข้า รูปทรงการปิดผนึกขั้นสุดท้าย ฮาร์ดแวร์ และรอบการทำงานจริงจะต้องเป็นตัวพิสูจน์
ตัวอย่างของการตรวจสอบความถูกต้องของส่วนประกอบอย่างสมบูรณ์
การตรวจสอบเอกลักษณ์ของวัสดุ ขนาด และพื้นผิว ควรดำเนินการตั้งแต่ขั้นตอนแรกสุด ชิ้นส่วนฮาร์ดแวร์ตัวอย่างควรแสดงให้เห็นถึงการเติมร่อง การอัดแน่น และสภาพการติดตั้ง
ในกรณีของชิ้นส่วนที่ยึดติดหรือขึ้นรูปด้วยการฉีดพลาสติก การตรวจสอบควรเริ่มต้นที่บริเวณรอยต่อ และควรมีการกำหนดเงื่อนไขขอบที่ยอมรับได้
ในกรณีของการซีลด้วยไฮโดรเจนภายใต้สภาวะความดันสูง ควรทำการตรวจสอบการรั่วซึมที่จุดความดันและอุณหภูมิที่กำหนด (รวมถึงช่วงเพิ่มความดันและช่วงลดความดันแบบควบคุม) ทำซ้ำรอบการตรวจสอบตามจำนวนครั้งที่กำหนด และตรวจสอบซีลเพื่อหาการแตกร้าว ฟองอากาศ การรั่วซึม และการเสียรูปถาวร
ในกรณีของซีลปล่องควัน คุณควรทดสอบการแยกก๊าซและสารหล่อเย็นภายใต้สภาวะอุณหภูมิ ความชื้น และแรงดันที่สมจริง หากมีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อน ควรทำการทดสอบการเสื่อมสภาพทางเคมีและการสกัดสารปนเปื้อน แทนที่จะตรวจสอบเฉพาะการประกอบครั้งแรก ควรตรวจสอบความหนาและการรั่วซึม และตรวจสอบแรงปิดผนึกหลังจากใช้งานหลายรอบ
เมื่อใดก็ตามที่เกิดการเปลี่ยนแปลงในส่วนประกอบ ความหนา การยึดติด หรือพื้นผิว หรือชิ้นส่วนฮาร์ดแวร์ที่ประกบกัน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความสมบูรณ์ของวัสดุที่ได้มาตรฐาน อย่างน้อยที่สุดควรนำไปเปรียบเทียบกับข้อกำหนดเดิม และไม่ควรอนุญาตให้ใช้เว้นแต่ว่าการเปลี่ยนแปลงนั้นจะไม่ส่งผลเสียต่อประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้าย เนื่องจากการตรวจสอบย้อนกลับเป็นสิ่งสำคัญ การเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยในสูตรของสารอาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในพฤติกรรมของก๊าซและผลกระทบของสารเคมีได้
ขั้นตอนการพัฒนา: คุณต้องรู้อะไรบ้าง?
ก่อนอื่นต้องพิจารณาตำแหน่งของซีล ความบริสุทธิ์ของก๊าซ ช่วงความดัน อัตราการลดความดัน วงจรของอุณหภูมิ ขีดจำกัดการรั่วไหล และอายุการใช้งานที่คาดหวังของซีล นอกจากนี้ควรระบุปัจจัยอื่นๆ เช่น การตกแต่งพื้นผิว ขนาดร่อง สารหล่อลื่น การประกอบ และข้อกำหนดของยานยนต์ที่เกี่ยวข้องด้วย
ทุกอย่างขึ้นอยู่กับการออกแบบที่ประสบความสำเร็จเพื่อป้องกันไม่ให้สภาพแวดล้อมเหล่านี้ปะปนกัน การออกแบบยังต้องตรวจจับสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของความล้มเหลวและนำผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้ายไปทดสอบภายใต้แรงดันและสภาวะทางเคมีที่เหมาะสม




